برائت زنهارى نيست با فرمان دست بر قبضه شمشير زدن و بر فرق مشركين كوبيدن نازل شده است . مىگويم جاى هيچ سخنى نمىباشد كه در تعليل به ترك بسم اللّه در اوّل سوره برائت قولى كه مىتوان اختيار كرد و به آن اعتماد نمود همان است كه بسم اللّه با آن سوره نازل نشده بود و شيخ « محمّد عبده » در تفسيرش همان را برگزيده و اگر در اقوال ديگرى كه براى علّت ترك آن در اوّل سوره برائت بيان شده دقّت شود معلوم خواهد شد كه دليل سالمى در دست ندارند . و آنكه گويد : « ترك بسم اللّه در اوّل سوره برائت براى آنست كه در اين سوره به شمشير كشيدن و گسستن پيمانها فرمان داده و بسم اللّه آيه رحمت است » مىخواهد بگويد حكمتش اين بوده نه آنكه علّتش و در اين صورت عقيده و گفتهء بسيار خوبى است . زيرا در آغاز بسيارى از سوره‌هائى كه به عذاب نازل شده مانند سورهء « هل أتاك حديث الغاشيه » ( 88 ) و سورهء معارج ( 70 ) كه با « سأل سائل به عذاب واقع » آغاز شده « بسم اللّه الرحمن الرحيم » هست . و فرمايش اميرالمؤمنين على - عليه السّلام - كه در مجمع البيان اوّل سوره برائت نقل شده - و گفتهء ناظم شاطبيه - كه حضرت فرمود : « بدين جهت بسم اللّه الرحمن الرحيم بر سر آغاز سوره برائت نازل نشده كه بسم اللّه براى زنهار و مهر و رحمت است ولى سورة برائت نازل شده تا با شمشير كشيدن و تاختن بر مشركين ايمنى را از آنها بر دارد » . « 1 »

--> ( 1 ) مجمع البيان 5 : 2 .